Religia – system wierzeń i praktyk, określający relację pomiędzy różnie pojmowaną sferą sacrum (świętością) i sferą boską, a określonym społeczeństwem, grupą lub jednostką. Manifestuje się ona w wymiarze doktrynalnym (doktryna, wiara), w czynnościach religijnych (np. kult czy rytuały), w sferze społeczno-organizacyjnej (wspólnota religijna, np. Kościół) i w sferze duchowości indywidualnej (m.in. mistyka).

Klasyczne pojęcia religii charakteryzują się trzema cechami, są: indukcyjne, empiryczne i istotne. Są też zwykle koncepcjami dualistycznymi, to znaczy według nich religia to para spojonych ze sobą elementów – wiary i kultu.

Hobbes pisze: "religii (...) naturalnej dwa są elementy składowe: jednym jest wiara, to znaczy wierzenie, że istnieje Bóg i że wszystkim rządzi, drugim zaś jest kult". Niektórzy badacze krytykują ten pogląd jako uproszczony. Bohdan Chwedeńczuk uważa, że jest to określenie zbyt wąskie z trzech powodów. Zakłada monoteizm (trudno odmawiać religijności grupom politeistycznym). Zakłada teizm, zaś religią niewątpliwie jest buddyzm który teizmu w sobie nie zawiera. Wreszcie jest zbyt wąskie bo zakłada że religią naturalną jest religia monoteistyczna.

Robert Pirsig pisze: "Jeżeli jedna osoba ma jakieś urojenia nazywamy to szaleństwem. Jeżeli wiele osób cierpi na to samo urojenie nazywamy to religią. "

Durkheim stwierdza że "Religia jest systemem powiązanych ze sobą wierzeń i praktyk odnoszących się do rzeczy świętych, to znaczy rzeczy wyodrębnionych i zakazanych, wierzeń i praktyk łączących wszystkich wyznawców w jedną wspólnotę moralną zwaną kościołem". Dla Durkheima, inaczej niż dla Hobbesa religia nie może być luźnym nagromadzeniem wierzeń, ale ich systemem. Każdy składnik jest powiązany z innym, a wyjęcie jednego nie może odbyć się bez naruszenia całości. Zwraca też uwagę fakt, że system religijny generuje społeczność. Nie ma więc religii prywatnej – jest tylko zbiorowa.

Luter pisze: "Bóg i kult tworzą wzajemny związek, jedno nie może żyć bez drugiego, gdyż Bóg musi być zawsze Bogiem jakiegoś człowieka lub ludu". Należy zauważyć, że o ile u Hobbesa kult i wiara jest współwystępująca, u Durkheima powiązana systemowo, u Lutra już konieczna.

Bergson stwierdza że "...nie ma religii bez rytów i ceremonii. Tym aktom religijnym przedstawienia służą przede wszystkim jako okazja... akty te wypływają z wiary, lecz jednocześnie same na nią oddziałują i umacniają ją; jeżeli bogowie istnieją, to należy oddawać im cześć; lecz bogowie zaczynają istnieć właśnie dopiero wtedy, gdy pojawia się kult". Pozorna sprzeczność tej wypowiedzi tłumaczona jest najczęściej w następujący sposób. Kult wypływa zatem tutaj z pewnego rodzaju "paleowiary", która przekształcając się w wiarę bogatszą, sprawia "że bogowie zaczynają istnieć".

Scheler: "Religia jest religijnym poznaniem i myśleniem, jak też szczególnym rodzajem czucia (wartości), wyrazu (język, modlitwa, kult) oraz religijnego chcenia i działania (w służbie Bogu i religijnej moralności)". Scheler jako przedstawiciel nurtu fenomenologii uważał, że z istnienia aktu religijnego można wnioskować o istnieniu Boga. Akt jest zawsze czynem indywidualnym i społecznym, manifestuje bowiem na zewnątrz wewnętrzne uczucie.

Brughtman: "Religia to zainteresowanie doświadczeniami uznawanymi za doświadczenie najwyższych wartości; oddanie mocy czy mocom, o których sądzi się, że tworzą, wzmagają i zachowują te wartości; oraz wyrażanie tego zainteresowania i oddania czy to w obrzędach symbolicznych czy w innych zachowaniach jednostkowych i zbiorowych". Definicja Brightmana nie przywiązuje wagi do socjalnej, społecznej roli religii.

Cycero: wywodził ten termin od łacińskiego relegere (Odczytać na nowo), co u niego oznacza „drobiazgowe oddawanie czci bogom”. Laktacjusz zaś od religare (wiązać, spajać), wyjaśniając jego sens jako „odnowienie więzi między człowiekiem i Bogiem”, a św. Augustyn wywodzi go od reeligare (wybierać ponownie).

Definicja Tielego-Söderbloma: Religią nazywamy w sensie ogólnym stosunek pomiędzy człowiekiem i potęgą nadludzką, w którą on wierzy i od której czuje się zależny. Stosunek ten znajduje swój wyraz w specjalnych uczuciach (zaufanie i lęk), wyobrażeniach (wiara) i czynnościach (modlitwy, obrzędy, wśród nich specjalne ofiary), a także w wypełnianiu moralnych przykazań. Wspólna definicja Tielego-Söderbloma to przykład klasycznej definicji relacyjnej - zob. C. P. Tiele, N. Söderblom, Kompendium der Religionsgeschichte, Berlin 1931⁶, s. 3. Por. C. P. Tiele, Elements of the Science of Religion, t. II, Edinburgh-London 1899, s. 15; N. Söderblom, Einführung in die Religionsgeschichte, Uppsala 1921.

Gustav Mensching: Religia to przeżyciowe spotkanie człowieka z tym, co święte oraz wyrażona w działaniu odpowiedź człowieka uwarunkowana i określona przez świętość.

Rudolf Otto: Religia jest doświadczeniem misterium, które realizuje się, gdy człowiek otwiera się dla wrażeń rzeczywistości wiecznych, które objawiają się na drodze doczesności. [...] To sfera, w której człowiek spotyka się z tajemniczą rzeczywistością (misterium tremendum) poznawaną w przeżyciu emocjonalnym (sensus numinosum).

Helmuth von Glasenapp: Religia jest wiarą w istnienie nadnaturalnych, osobowych lub nieosobowych mocy, wyrażającą się w myśleniu, chceniu i postępowaniu; od mocy tych człowiek czuje się zależny, stara się je dla siebie pozyskać lub też usiłuje się do nich wznieść.

Clifford Geertz: Religia to system symboli, kształtujących mocne, wszechobejmujące, trwałe nastroje i motywacje, za pośrednictwem najogólniejszego ładu istnienia, którym nadano status takiej faktyczności, że nastroje te i motywacje wydają się osobliwie rzeczywiste.

Zygmunt Freud: Hipotezy filozoficzne Feuerbacha i społeczne Marksa Freud uzupełnił argumentami psychologicznymi, uznając, iż religia to nerwica natręctw. Freud powołał się tu na perspektywę antropologiczną, ontogenetyczną i etnologiczną

Erich Fromm: Religią jest każdy system myśli i działań, podzielany przez pewną grupę, który dostarcza jednostce układu odniesienie i przedmiotu czci, których potrzeba stanowi pierwotne wyposażenie psychiki ludzkiej.

Fryderyk Engels: Religia jest fantastycznym odzwierciedleniem w ludzkich głowach tych sił zewnętrznych, które rządzą codziennym bytem ludzi; odzwierciedleniem, w którym siły ziemskie przybierają postać sił nadziemskich.

Melford Elliot Spiro: Religia jest to instytucja złożona z kulturowo ustalonych interakcji z kulturowo zakładanymi nadludzkimi istotami.

Jaap van Oosten: W każdej kulturze znajdziemy zespół wierzeń, praktyk i instytucji, który wyjaśnia pochodzenie i naturę porządku kulturowego i podtrzymuje jego istnienie. Ten zespół wierzeń, praktyk i instytucji zwykle jest uznawany przez antropologów za religię. Religie zwykle zakładają wiarę w osobowe postacie, ale nie stanowi to konieczności (jak wskazuje przykład klasycznego buddyzmu). Stanowi ją natomiast domena kultury, uważana za najbardziej podstawową przez samych uczestników. Religia nadaje znaczenie ich egzystencji i ich światu i nie może być zredukowana do żadnego innego porządku kulturowego

Podręczniki

Poradnik metodyczny do nauczania religii w klasie I liceum i I technikum
pod redakcją ks. Stanisława Łabendowicza

Program w pierwszej klasie liceum ukierunkowany jest na dojrzewanie w wierze. Tematyka spotkań daje szansę pogłębienia wiary przez poznanie treści Objawienia i przybliżenia się do Chrystusa, z którym uczniowie nawiązują głębszą relację poprzez modlitwę i życie sakramentalne oraz dają o Nim świadectwo w szkole, rodzinie, środowisku. W ten sposób, stają się świadkami wiary we współczesnym świecie.

Świadectwo nadziei - program nauczania, klasa 2 szkoła średnia,

pod redakcją ks. Stanisława Łabendowicza

Program nauczania religii w klasie II licealnej stanowi logiczną kontynuację programu nauczania w klasie I. Świadek to ten, który przeżywa wiarę, działa uczciwie, spotyka się ze swoim Panem na modlitwie i w sakramentach, nie po to, by ludziom się pokazać. Świadek Chrystusa, który znajduje swoje zakorzenienie w Kościele-Żyjącym Chrystusie, jest posłany do świata.

Podręcznik do nauczania religii Świadectwo Miłości Społecznej w klasie III technikum
pod redakcją ks. Stanisława Łabendowicza

Miłość społeczna wyraża się we wzajemnych relacjach w społeczeństwie, co wprowadza ład i harmonię. Człowiek staje się bardziej człowiekiem poprzez miłość w której jest akceptacja i szacunek dla drugiego, wzajemne zrozumienie . Miłość daje siłę, dynamizm w twórczym i społecznym działaniu.

Świadectwo miłości. Klasa 3. Podręcznik do nauczania religii dla liceum oraz 4 klasy technikum

Problematyka rodziny i powołania życiowego jest szczególnie ważna w klasie maturalnej, gdy młodzież kończy ważny etap edukacji i zastanawia się nad wyborem drogi. Na problemy małżeństwa i rodziny patrzy się wówczas o wiele poważniej niż dotychczas, stają się one istotne i aktualne. Towarzysząca nauczaniu religii katecheza parafialna ma w szkole ponadgimnazjalnej charakter bliższego przygotowania do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny chrześcijańskiej.

Czas rozmyślań…

Wielki Post to czas nawrócenia i pokuty, czas Bożego miłosierdzia, łaski i przemiany życia. Czas patrzenia na Chrystusa i czas odnowy wiary. Naśladowanie Jezusa nabiera szczególnego znaczenia, „Wtedy Duch wprowadził Jezusa na pustynię, aby był kuszony przez diabła. A gdy przepościł 40 dni i 40 nocy, odczuł w końcu głód. Wtedy przystąpił kusiciel i rzekł do Niego: <Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz, żeby te kamienie stały się chlebem>. Lecz On mu odparł: <Napisane jest: nie samym chlebem żyje człowiek, lecz każdym słowem, które pochodzi z ust Bożych>. Wtedy wziął Go diabeł do Miasta Świętego, postawił na narożniku świątyni i rzekł Mu: <Jeśli jesteś Synem Bożym rzuć się w dół, jest przecież napisane: Aniołom swoim nakaże o tobie, a na rękach nosić Cię będą, byś przypadkiem nie uraził swej nogi o kamień>. Odrzekł mu Jezus: < Ale jest napisane także: nie będziesz wystawiał na próbę Pana, Boga swego>. Jeszcze raz wziął Go diabeł na bardzo wysoką górę, pokazał Mu wszystkie królestwa świata oraz ich przepych i rzekł do Niego: <Dam Ci to wszystko, jeśli upadniesz i oddasz mi pokłon>. Na to rzekł mu Jezus: < Idź precz szatanie! Jest bowiem napisane: Panu, Bogu swemu, będziesz oddawał pokłon i Jemu samemu służyć będziesz>. Wtedy opuścił Go diabeł, a o to aniołowie przystąpili i usługiwali Mu” (Mt 4,1-11).
Pan Jezus jako pierwszy całkowicie odrzucił pokusę, podjął walkę ze złem i w ten sposób zapowiedział ostateczne zwycięstwo nad grzechem i szatanem, które dokonało się na krzyżu.

Obraz kuszenia Pana Jezusa przez szatana powinien nam uświadomić, że pójście za Jezusem wymaga od nas porzucenia tego, co oddziela nas od Boga, oraz uświadomienia sobie, komu chcemy służyć i oddawać pokłon i wreszcie, kim dla nas jest Pan Bóg. Jezus całkowicie ufał Ojcu, mimo że zaufanie to było wystawianie na próbę.

Dnia 20.04.2011 r. odbyło się przedstawienie z okazji Świąt Zmartwychwstania Pańskiego. Celem przedstawienia jest ukazanie jak należy przygotować się do świętowania i przeżywania Wielkanocy w domu poprzez sprzątanie i porządkowanie, ustawianie na stole symboli i potraw wielkanocnych oraz złożenie życzeń świątecznych wszystkim pracownikom szkoły, koleżankom i kolegom.

Częstochowa 2012 >> zobacz artykuł i zdjęcia

Częstochowa 2011

27 kwietnia 2011 r. tegoroczni maturzysci wzieli udział w wycieczce szkolnej do Częstochowy. Celem tej  wycieczki było  doświadczenie wspólnoty na Jasnej Górze z innymi maturzystami oraz przygotowanie duchowe do podjęcia ważnych decyzji życiowych.